Вернье суппорты - чагыштырмача төгәл үлчәү коралы, ул эшләнгән кисәкнең эчке диаметрын, тышкы диаметрын, киңлеген, озынлыгын, тирәнлеген һәм тишекләр аралыгын турыдан-туры үлчи ала. Вернье суппорты чагыштырмача төгәл үлчәү коралы булганлыктан, ул сәнәгать озынлыгын үлчәүдә киң кулланыла.
Верниус суппортының эшләү ысулы
Өлчәмәле суппортларны куллану ысулы дөрес булу-булмавы төгәллеккә турыдан-туры тәэсир итә. Куллану вакытында түбәндәге таләпләр үтәлергә тиеш:
1. Кулланыр алдыннан, калибрлы суппорт сөртеп алынырга тиеш, аннары линейка рамкасы тартылырга тиеш. Линейка корпусы буйлап шуышу сыгылмалы һәм тотрыклы булырга тиеш, кысылмаска, йомшармаска яки ябышмаска тиеш. Линейка рамкасын беркеткеч винтлар белән беркетегез, күрсәткеч үзгәрмәскә тиеш.
2. Нуль торышын тикшерегез. Ике үлчәү тырнагының үлчәү өслекләре якын булсын өчен линейка рамкасын әкрен генә басыгыз. Ике үлчәү өслегенең контактын тикшерегез. Ачык яктылык агып чыгу булмаска тиеш. Циферблат күрсәткече "0" га күрсәтә. Шул ук вакытта линейка корпусы һәм линейка рамкасы нуль масштаб сызыгы белән туры килүен тикшерегез.
3. Үлчәү вакытында, үлчәү тырнагы үлчәнгән өлеш өслегенә бераз тию өчен линейка рамкасын кул белән әкрен генә этеп һәм тартып алыгыз, аннары суппортны үлчәү җайланмасы белән әкрен генә селкетегез, ул яхшылап тисен өчен. Суппортны үлчәү җайланмасы белән кулланганда көч үлчәү механизмы булмаганлыктан, аны оператор кулы белән тою белән үзләштерергә кирәк. Үлчәү төгәллегенә тәэсир итмәс өчен, артык күп көч кулланырга ярамый.
4. Гомуми үлчәмне үлчәгәндә, башта суппортның хәрәкәтләнүче үлчәү тырнагын үлчәү җайланмасы белән ачыгыз, шулай итеп эш әйбере ике үлчәү тырнагы арасына ирекле урнаштырылырга мөмкин, аннары билгеләнгән үлчәү тырнагын эш өслегенә басыгыз һәм хәрәкәтләнүче үлчәү тырнагы эш әйбере өслегенә нык ябышсын өчен линейка рамкасын кул белән күчерегез. Искәрмә: (1) үлчәү вакытында эш әйберенең һәм үлчәү тырнагының ике очы авышмаска тиеш. (2) Үлчәү вакытында үлчәү тырналары арасындагы ара эш әйберенең зурлыгыннан ким булмаска тиеш, үлчәү тырналарын детальләргә кысып куярга мәҗбүр итү өчен.
5. Эчке диаметр үлчәмен үлчәгәндә, ике кисү кырыеның үлчәү тырнаклары аерылырга һәм ара үлчәнгән үлчәмнән кимрәк булырга тиеш. Үлчәү тырнаклары үлчәнгән тишеккә урнаштырылганнан соң, линейка рамкасындагы үлчәү тырнаклары эш әйберенең эчке өслеге белән тыгыз бәйләнештә булырлык итеп күчерелергә тиеш, ягъни суппортта укып була. Искәрмә: верниер суппортның үлчәү тырнагы эш әйберенең ике очындагы тишекләрнең диаметр позицияләрендә үлчәнергә һәм авышмаска тиеш.
6. Үлчәү җайланмалары булган суппортларның үлчәү тырнагының үлчәү өслеге төрле формада була. Үлчәү вакытында ул үлчәнгән өлешләрнең формасына туры китереп дөрес сайланырга тиеш. Озынлык һәм гомуми үлчәм үлчәнсә, үлчәү өчен тышкы үлчәү тырнагы сайланырга тиеш; эчке диаметр үлчәнсә, үлчәү өчен эчке үлчәү тырнагы сайланырга тиеш; тирәнлек үлчәнсә, үлчәү өчен тирәнлек сызгычы сайланырга тиеш.
7. Күрсәткечләр белән суппортларны горизонталь рәвештә тотарга кирәк, күрү сызыгы масштаб сызыгы өслегенә каратып торырлык итеп, аннары укуны җиңеләйтү өчен күрсәтелгән позицияне уку ысулына туры китереп җентекләп билгеләргә кирәк, шулай итеп күрү сызыгы дөрес булмаганлыктан килеп чыккан уку хатасын булдырмаска кирәк.
Верниер суппортына хезмәт күрсәтү
Вернье шкаласын кулланганда, үлчәү коралларының гомуми хезмәт күрсәтүен күзәтүдән тыш, түбәндәге пунктларны да исәпкә алырга кирәк.
1. Суппортның ике үлчәү тырнакларын винт ачкычлары буларак кулланырга, яки үлчәү тырнакларының очларын билгеләү кораллары, үлчәү җайланмалары һ.б. буларак кулланырга рөхсәт ителми.
2. Сыналган кисәкне алга-артка этәрү һәм тарту өчен суппортлар кулланырга рөхсәт ителми.
3. Суппорт рамкасын һәм микро җайланманы күчергәндә, беркеткеч винтларны йомшартырга онытмагыз; ләкин винтлар төшеп югалмасын өчен, аларны артык йомшартмагыз.
4. Үлчәүләрдән соң, суппортны яссы итеп куярга кирәк, бигрәк тә зур күләмле суппортлар өчен, югыйсә суппорт корпусы бөгелер һәм деформацияләнер.
5. Тирәнлек үлчәгече булган Вернье суппорты кулланылганда, үлчәү тырнагын ябарга кирәк, югыйсә тышта торган нечкә тирәнлек үлчәгече җиңел деформацияләнергә яки хәтта сынырга мөмкин.
6. Суппортны кулланганнан соң, аны сөртеп алып, майлап, суппорт тартмасына салырга кирәк, дат басмасын яки пычранмасын өчен сак булыгыз.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 21 июле